Enflasyona göre reel servet nasıl hesaplanır?
Net varlığınızın bir yılda %25 artması iyi görünür. Ama aynı dönemde fiyatlar %30 arttıysa, elinizdeki parayla bir yıl öncesine göre daha az şey alabilirsiniz. Reel servet hesabı bu farkı görünür yapar.
Nominal ve reel değişim farkı
Nominal değişim, net varlığınızın TL olarak ne kadar arttığıdır. Reel değişim ise bu artışın enflasyondan arındırılmış halidir; alım gücünüzün gerçekten artıp artmadığını gösterir.
Örnek hesap
Yıl başında net varlığınız 1.000.000 TL olsun. Yıllık enflasyon %30 ise alım gücünüzü korumak için yıl sonunda 1.300.000 TL'ye ihtiyacınız var. Yıl sonunda net varlığınız 1.250.000 TL ise nominal artış %25'tir. Reel sonuç ise 1.250.000 ÷ 1.300.000 − 1 ≈ −%3,8 olur. Yani net varlığınız TL olarak büyüdü ama alım gücünüz yaklaşık %3,8 azaldı.
Yıl içinde eklenen birikimi ayırın
Yıl içinde maaşınızdan biriktirdiğiniz para da net varlığı artırır. Bu para varlıklarınızın değeri artmadan da serveti büyütür. Doğru karşılaştırma için birikimi, eklendiği tarihten itibaren enflasyonla büyüterek gereken tutara ekleyin. Böylece "birikim yaptım" ile "varlıklarım enflasyonun üzerinde getiri sağladı" sonuçları birbirine karışmaz.
Hangi enflasyon oranını kullanmalısınız?
Resmi tüketici fiyat endeksi yaygın bir başlangıç noktasıdır. Harcama sepetiniz ortalamadan farklıysa kişisel bir oran da kullanabilirsiniz. Önemli olan her yıl aynı yöntemi kullanmak; yöntemi değiştirirseniz yıllar karşılaştırılamaz hale gelir.
Bu yazı genel eğitim amaçlıdır; kişisel finansal, yatırım, vergi veya hukuki tavsiye değildir.