Aylık bütçe nasıl yapılır?

Kısaca: altı adım

1. Net gelirinizi belirleyin.
2. Sabit aylık giderleri listeleyin.
3. Dönemlik ve yıllık masrafları ekleyin.
4. Sürdürülebilir bir birikim hedefi seçin.
5. Değişken harcamalara limit koyun.
6. Ay sonunda plan ile gerçekleşeni karşılaştırın.

1. Net gelirinizle başlayın

Vergi ve kesintilerden sonra hesabınıza geçen maaşı kullanın. Kira veya ek iş gelirini ayrı satırlarda tutun. Geliriniz düzensizse en iyi ayınızı temel almak yerine güvenilir bir alt tutar seçin. Henüz tahsil etmediğiniz para ile bugün kullanabileceğiniz nakit aynı şey değildir.

2. Sabit aylık giderleri listeleyin

Kira, kredi taksitleri, telefon, internet ve aylık abonelikler gibi düzenli kalemleri yazın. Tutar kadar ödeme gününü de kaydedin. Otomatik ödenenlerle sizin işlem yapmanızı gerektirenleri ayırın; ödeme yaklaşırken hangilerini kontrol edeceğiniz belli olsun.

3. Dönemlik ve yıllık masrafları ekleyin

Sigorta, vergi, yıllık üyelik, hediye ve tatil gibi giderler her ay çıkmaz. Her masrafı ödeneceği aya koyun. Önceden para ayırmak istiyorsanız tutarı kalan aylara bölerek birikim planı yapabilirsiniz. Bu birikimi gerçek ödeme geldiğinde ikinci bir harcama gibi saymamaya dikkat edin.

4. Birikim hedefini harcamadan önce belirleyin

Temel ihtiyaçlarınızı ve zorunlu ödemelerinizi karşılayabildiğinizden emin olduktan sonra sürdürülebilir bir birikim tutarı seçin. 50/30/20 yaklaşımında %20 örnek bir başlangıçtır; herkes için uygun bir hedef değildir. Geliriniz veya borç durumunuz farklı bir oran gerektirebilir. Kalan parayı bilinçli dağıtmak, ay sonunda tesadüfen para kalmasını beklemekten daha izlenebilir bir yöntemdir.

5. Değişken harcamalara limit koyun

Market, ulaşım, dışarıda yemek ve isteğe bağlı alışveriş için gerçekçi limitler belirleyin. Çok sayıda kategori açmak yerine düzenli inceleyebileceğiniz birkaç kategoriyle başlayın. Geçmiş harcamalarınız, rastgele seçilmiş bir rakamdan daha iyi bir tahmin sağlar. Beklenmedik küçük giderler için bütçede bir güvenlik payı bırakın.

6. Ay sonunda plan ile gerçekleşeni karşılaştırın

Gelirleri, faturaları ve kart ekstresini gerçek tutarlarıyla doğrulayın. Planlanan ve gerçekleşen birikimi karşılaştırın; büyük bir fark varsa nedenini not edin. Tekrarlayan farkları bir sonraki ayın tahminine yansıtın. Tek bir pahalı ay bütçenin başarısız olduğu anlamına gelmez; amaç bir sonraki kararı daha iyi bilgiyle vermektir.

Örnek: 60.000 TL aylık gelir

Tutarlar örnektir, önerilen hedefler değildir. 60.000 − 30.000 − 12.000 − 12.000 = 6.000 TL. Giderler ve birikim hedefi geliri aşıyorsa planı dengeleyin. Birikim için ayrılan para harcama değildir.

Kredi kartını iki kez saymadan takip edin

Kart alışverişi ve ekstre ödemesi aynı harcamanın iki görünümüdür. Ya alışverişleri tek tek gider olarak izleyin ya da ekstreyi toplam nakit çıkışı olarak kaydedin. Ekstre yönteminde kart harcamalarını kategori ayrıntısı olarak tutabilirsiniz; ayrı bir nakit gideri daha oluşturmamalıdır. Nakit veya banka kartıyla yaptığınız harcamaları ayrıca kaydedin.

Sık yapılan hatalar

• Brüt maaşı kullanıp kesintileri unutmak.
• Yıllık masrafları ödeme ayına kadar hesaba katmamak.
• Kart alışverişini ve ekstreyi iki bağımsız gider gibi saymak.
• Takip edemeyeceğiniz kadar çok kategori oluşturmak.
• Bütçe fazlasını banka bakiyesiyle aynı kabul etmek.

Sık sorulan sorular